روان شناسی

وقايع ميانسالي :

محمد نفي براهني در اواسط سال 1340 به تبريز عزيمت كرد و تا سال 1343 به عنوان عضو هيات علمي گروه روانشناسي دانشگاه تبريز به تدريس و پژوهش پرداخت.

زمان و علت فوت :

 شادروان دكتر محمد نقي براهني در آخرين سه شنبه مردادماه هزار و سيصد و هشتاد و يك در پايان يك سال طولاني پر از روزهاي دشوار بيماري هاي پياپي (اگرچه در حلقه محبتهاي خانواده مهربان و دوستان شفيق ) در آرامش ابدي قرار گرفتند و در قطعه هنرمندان گلزار وادي رحمت شهر تبريز به خاك سپرده شدند. روانش شاد و يادش گرامي باد.

مشاغل و سمتهاي مورد تصدي :

همزمان با تحصيل محمد نقي براهني دردوره ليسانس درشهرستان مرند ،به عنوان آموزگار مشغول به كارشد و پس از دريافت مدرك ليسانس به مدت دو سال دردبيرستانهاي اروميه به تحصيل پرداخت .در اواسط 1340 به تبريز عزيمت كرد و تاسال 1343 به عنوان هيات علمي گروه روانشناسي دانشگاه تبريز به تدريس پرداخت . همزمان با تحصيل در دوره دكتري به عنوان متخصص آزمون سازي در موسسه هارگوت پرس واقع در نيويورگ آمريكا شروع به كاركرده و تاسال 1346 به اين كار ادامه داد . دكتر براهني براي ادامه كار به ايران بازگشت و در گروه روانشناسي دانشكده علوم تربيتي دانشگاه تهران ، به سمت استاد ياري و سپس دانشياري به تدريس و پژوهش پرداخت . درسال 1362 به همان درجه دانشياري از دانشگاه تهران بازنشسته شد .

فعاليتهاي آموزشي :

 محمد نقي براهني در دوران حضور در دانشگاه تهران با توجه به فقدان كتابهاي درسي شايسته در زمينه هاي اصلي روانشناسي علمي روز به ترجمه متون زيربنايي دانشگاههاي پيشتاز و پراعتبار جهان همت گماشت . كتابهاي مباني نظري آزمون هاي رواني ، انگيزش و هيجان ، روان آزمايي ، روانشناسي يادگيري محصول اين رويكرد استاد است . پابپاي اين تلاشها ، نخستين گامها را در راه فعاليتهاي آزمايشي و تجربي يا به بيان دقيق تر عملي شدن مفهوم پژوهش و تحقيق در اين شاخه از دانش بشري برداشت. نخستين اقدام براي تهيه هنجاريابي آزمون ها ، بويژه آزمونهاي شناختي در اين مسير قرار داشت . ضرورت وجود اين قبيل آزمونها در وزارت علوم و نيز آموزش و پرورش و همچنين براي بسياري از برنامه ريزي هاي آموزشي كلان كشوري از دير زمان احساس مي شد . استاد در كنار اين تلاش هاي چند جانبه طرح بزرگ ” بررسي رابطه نمرات دانشگاهي با نمرات آزمون ورودي دانشگاهها و نمرات دبيرستاني “ را به اجرا در آورد و نتايج آن را در كنفرانس هاي داخلي و خارجي منتش ساخت . در عين حال كه دقت علمي تا سرحد وسواس، مهمترين خط مشي استاد بود با اين همه رفتار بسيار دوستانه و فروتنانه او خصوصا با دانشجويان همواره به چشم مي آمد و گاه مايع شگفتي بود. علاوه بر همه اين فعاليت هاي چشمگير، كار بزرگ ديگري نيز در كارنامه خدمات ملي دكتر براهني قرار دارد و آن ساختن مجموعه آزموني تحت عنوان ” مجموعه آزمون تشخيص استعداد “ است؛ گزارش سال ها رنج و مرارت او در زمينه اين كار خارق العاده در اختيار مسئولين آموزش و پرورش قرار دارد و اميد مي رود هر چه زودتر انتشار يافته و زمينه كاربرد آن فراهم گردد .

ساير فعاليتها و برنامه هاي روزمره :

 محمد نقي براهني در طول تعطيلي دانشگاهها و بخصوص بعد از بازنشستگي ، تهيه چند كتاب بنيادي ديگر از جمله كتاب نظريه هاي يادگيري و همچنين تهيه هنجار ايراني براي رايجترين آزمون شناختي دنيا ( وكسلر ) در دستور كار استاد قرار گرفت و در همين دوران بود كه با دعوت انساني بسيار شريف در انستيتو روانپزشكي تهران به تدريس روي آورد و به آموزش دانشجويان و راهنمايي پايان نامه هاي دوره هاي كارشناسي ارشد ، دكتري و دوره هاي تخصصي همت گماشت . گردهم آمدن صاحبنظران و مدرسين دانشگاهها براي تاليف كتاب كليدي ” واژه نامه روانشناسي و زمينه هاي وابسته “ و ترجمه كتاب ” زمينه روانشناسي “ از زمره تدابير علمي فرهنگي بزرگي است كه در دوران تعطيلي دانشگاهها شروع گرديد. كتاب بزرگ داثرة المعارف روانشناسي را نيز در دست تهيه داشت كه متاسفانه مهلت به ثمر رساندن آن را نيافت .

شاگردان :

 دكتر عشايري از جمله چهره هاي برجسته و نام آشناي رشته روانشناسي كشور، خاطرات فراواني از سالهاي دوستي، مراودت و همكاري با زنده ياد دكتر براهني دارد. وي گوشه اي از خاطرات اين سالها را اينگونه عنوان مي كند: «من هيچوقت از آن مرحوم نشنيدم كه بگويد من خسته ام و نديدم كه به ساعت نگاه كند. يكبار پس از كلاسهاي متعدد با دانشجويان در دانشگاه تبريز گفتم: دوستان، من خسته ام. ولي دكتر براهني خيلي خونسرد گفتند: بهترين ساعتهاي زندگي من همين ساعتهاست. در واقع به نظر ايشان، تعامل ، تفكر، سؤال و پرسش و پاسخ تقواي فكر بوده و هست». دكتر زماني، آنچه از بودن در كنار استاد را به ياد مي آورد، فعاليت استاد و كار و توجه به مصلحت انديشي ديگران و باز هم كار: «دكتر براهني فردي بود كه با آن مرتبه وتوان علمي و با آن نوشته هاي درخشان، ساعتهاي متمادي بدون اظهار ناراحتي از صرف وقت، فعاليت مي كردند. هيچ وقت نديدم كه بگويد بهتر بود وقتم طور ديگري صرف شود. هميشه آخرين نفري بود كه جلسات را ترك مي كرد. تا هر وقت لازم بود، مي ماند و اين نموداري از آن ايمان با ارزش به كار علمي است. او هميشه به فكر مصلحت عام بود و نه منفعت شخصي. حتي بارها شاهد بودم، زماني كه مقام يا پستي به وي پيشنهاد مي شد اكثراً آن را به ديگران پيشنهاد مي كرد، باوجود آن كه ايشان در بسياري از موارد براي اين سمت ها ارجح تراز بقيه بود.» دكتر بوالهري ،دكتر گلزاري ،دكتر سعيد شاملو (استاد و مديرگروه روانشناسي باليني دانشگاه علوم بهزيستي و توانبخشي ) از شاگردان زنده ياد محمد نقي براهني مي باشند.

آرا و گرايشهاي خاص :

  ايشان فارغ از سود و زيان مادي و تنها با رويكرد دانشمندي عاشق و بي خبر از خود و بي اعتنا به خور و خواب مشغول خدمت بود . تلاش هاي پيگير اين دانشمند فرزانه در استقرار موازين پژوهشهاي علمي در اين زمينه در چشم انداز بنيانگذاري انجمن روانشاسي ايران نيز قابل وصف است.

چگونگي عرضه آثار :

    منابع:

www.iran-newspaper.com/1382/820601/html/special.ht

http://www.iranpa.org